حقوق بشر | گزارشگران بدون مرز می‌گوید دفتر ۰۱۵ استخبارات طالبان در مرکز بازداشت و تهدید خبرنگاران است و طالبان از ۲۰۲۱ تاکنون ۷۷ خبرنگار را بازداشت کرده‌اند

دیده‌بان | ۱۴ عقرب ۱۴۰۵ — سازمان گزارشگران بدون مرز (RSF) روز چهارشنبه (۱۳ عقرب) در یک گزارش تحقیقی نشر کرد که دفتر ۰۱۵ استخبارات طالبان در مرکز بازداشت، تهدید و سرکوب خبرنگاران در افغانستان قرار دارد.

به گزارش این سازمان، طالبان از اسد ۱۴۰۰ (آگست ۲۰۲۱) تاکنون ۷۷ خبرنگار را بازداشت کرده‌اند. دوره بازداشت این خبرنگاران از یک هفته تا دو سال بوده است.

گزارشگران بدون مرز می‌گوید دفتر ۰۱۵ زیر ریاست عمومی استخبارات طالبان کار می‌کند، رسانه‌ها را زیر نظر دارد و خبرنگاران منتقد را احضار می‌کند. به گفته این سازمان، این دفتر همراه با وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان بر رسانه‌ها یورش می‌برد و خبرنگاران را بازداشت می‌کند.

در این گزارش از یورش بر دفترهای طلوع نیوز در می ۲۰۲۶ (۱۱ ثور تا ۱۰ جوزا ۱۴۰۵) نام برده شده است. گزارشگران بدون مرز می‌گوید این دفتر استدیویی هم دارد که در آن اعتراف اجباری بازداشت‌شدگان ثبت می‌شود.

خبرنگارانی که با گزارشگران بدون مرز گفت‌وگو کرده‌اند، از لت‌وکوب در بازجویی، نگهداری در سلول کوچک و اتهام جاسوسی گفته‌اند. به گفته یک خبرنگار تلویزیون، به او دستور داده شده بود از برنامه‌های زنان و گفت‌وگو با منتقدان دوری کند.

این سازمان با استناد به اسنادی که روزنامه ۸صبح در سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۰ سنبله تا ۸ میزان ۱۴۰۵) نشر کرد، می‌گوید استخبارات طالبان برای یک برنامه نفوذ و تبلیغات ۷۰.۷ میلیون افغانی بودجه گذاشته است. به گفته گزارشگران بدون مرز، نزدیک به ۱۵۰۰ حساب شبکه‌های اجتماعی برای تبلیغ طالبان و بدنام کردن مخالفان به کار می‌رود.

سلیا مرسیه، مسوول بخش جنوب آسیای گزارشگران بدون مرز، به زبان فرانسوی نوشته است: «دفتر ۰۱۵ در قلب این دستگاه است؛ دستگاهی که در آن با خبرنگاران مانند دشمنان رژیم رفتار می‌شود.» (ترجمه دیده‌بان)

حمدالله فطرت، از سخنگویان طالبان، به گزارشگران بدون مرز مدعی شد که این نهادها، از جمله اداره ۰۱۵ استخبارات، در چارچوب قانون کار می‌کنند و «هیچ‌کس خودسرانه بازداشت نمی‌شود». به گفته گزارشگران بدون مرز، نقض‌هایی که این سازمان و دیده‌بان حقوق بشر ثبت کرده‌اند، خلاف این ادعا را نشان می‌دهد.

پیشینه: گزارشگران بدون مرز افغانستان را در شاخص آزادی مطبوعات در رده ۱۷۵ از ۱۸۰ کشور قرار داده است. این سازمان پیش‌تر نام رهبر طالبان را در فهرست سرکوبگران آزادی رسانه آورده بود.

چرا مهم است: به گفته گزارشگران بدون مرز، بیش از ۲۰ فرمان سراسری و شماری فرمان ولایتی طالبان کار رسانه‌ها را محدود کرده است. این سازمان می‌گوید به خبرنگاران گفته شده از موضوع‌هایی مانند حقوق زنان و فقر دوری کنند.

دیده‌بان مسیحیان افغانستان این موضوع را پیگیری می‌کند.

منبع: گزارشگران بدون مرز — گزارش تحقیقی درباره دفتر ۰۱۵ استخبارات طالبان (به فرانسوی)

نقشه: دیده‌بان مسیحیان افغانستان