یوناما: طالبان دست‌کم ۱۰ نهاد شیعه را در کابل و غزنی بستند
طالبان از ۱۰ سنبله تا ۸ میزان (سپتامبر ۲۰۲۶) پوهنتون خاتم‌النبیین را بی‌جواز کردند، مدرسه دینی بزرگ شیعیان را تخلیه کردند و تلویزیون «راه فردا» را بستند. یوناما می‌گوید در این مدت دست‌کم ۴۰ تن بازداشت شده‌اند.
اقلیت‌ها | فشار بر نهادهای آموزشی، دینی و رسانه‌ای شیعیان
دیده‌بان | ۲۶ میزان ۱۴۰۵ — هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) می‌گوید طالبان از ۱۰ سنبله تا ۸ میزان (سپتامبر ۲۰۲۶) دست‌کم ۴۰ تن را بازداشت و دست‌کم ۱۰ نهاد شیعه را بسته‌اند.
یوناما این یافته‌ها را روز پنجشنبه (۲۳ میزان) در گزارش سه‌ماهه خود نشر کرد. به گفته این نهاد، پوهنتون خاتم‌النبیین در کابل و غزنی از جمله این نهادهاست و روز ۵ میزان هفت مرکز دیگر در غرب کابل، از جمله یک مرکز صحی، چند مدرسه دینی و یک مسجد، نیز بسته شدند. تلویزیون «راه فردا»، رسانه‌ای با مالکیت شیعه، هم در شمار دست‌کم سه رسانه‌ای است که در این دوره تعلیق شدند.
از مدرسه دینی تا پوهنتون
به گزارش کابل‌ناو، نیروهای طالبان روز ۱۴ سنبله (۵ سپتامبر) کارمندان و محصلان را از مجتمع خاتم‌النبیین در غرب کابل بیرون کردند و پس از اعتراض، ۲۸ تن را بازداشت کردند. دو روز بعد، مدرسه دینی خاتم‌النبیین که یکی از بزرگ‌ترین مراکز آموزش دینی شیعیان در کابل است، تخلیه شد.
روز ۲۵ سنبله (۱۶ سپتامبر)، وزارت تحصیلات عالی حکومت سرپرست طالبان جواز پوهنتون خاتم‌النبیین در کابل و شاخه غزنی آن را لغو کرد. ضیاءالله هاشمی، سخنگوی این وزارت، دلیل را «پیروی نکردن از پالیسی‌های وزارت» و کارهایی خواند که به گفته او «با اهداف آموزشی و اصول اسلامی سازگار نیست». او گفت محصلان به پوهنتون‌های خصوصی دیگر انتقال داده می‌شوند.
به گزارش خبرگزاری دید، نزدیک به ۴٬۰۰۰ محصل در دو شاخه این پوهنتون درس می‌خواندند. عبدالقیوم سجادی، نماینده پیشین ولسی جرگه و یکی از مالکان پوهنتون، این تصمیم را ناعادلانه خوانده و اتهام‌ها را رد کرده است.
رسانه‌ها و مراکز دیگر
روز ۱۵ سنبله (۶ سپتامبر)، نیروهای طالبان به دفتر تلویزیون «راه فردا» در کابل یورش بردند، پخش آن را قطع کردند و سلمان اخلاقی، مالک این تلویزیون، را به جای نامعلومی بردند. کمیته حفاظت از خبرنگاران (CPJ) گفته است این فشار پس از پوشش خبری سرکوب مدرسه دینی شیعیان در غرب کابل آغاز شد.
به گزارش خبرگزاری دید، مجتمع علمی و فرهنگی خاتم‌الانبیاء در غرب کابل روز ۳۱ سنبله به اتهام «فعالیت ضد امارت» بسته و چهار تن بازداشت شدند. به پوهنتون سلام هم روز ۸ میزان دستور تعلیق داده شد. این خبرگزاری می‌گوید بیش از ۳۰ تن، از جمله بزرگان شیعه و هزاره و کارکنان رسانه‌ها، در پیوند با این رویدادها بازداشت شده‌اند.
واکنش طالبان
ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، گزارش یوناما را جانبدارانه خوانده و گفته است این گزارش تلاشی برای نشان دادن «تصویر منفی» از افغانستان است. طالبان برای این اقدام‌ها دلیل‌های قانونی و اداری آورده‌اند، اما برای بیشتر آن‌ها توضیح روشنی نداده‌اند.
پیشینه: پوهنتون خاتم‌النبیین در سال ۱۳۸۶ (۲۰۰۷) در کابل تأسیس شد و با نهادهایی پیوند دارد که آیت‌الله محمدآصف محسنی، روحانی شیعه، بنیان گذاشته بود. این خبر در کنار فشار بر خانواده‌های هزاره و شیعه در شهرک امید سبز کابل می‌آید که دیده‌بان روز ۲۵ میزان گزارش کرد.
چرا مهم است: بستن پوهنتون، مدرسه دینی، مسجد، مرکز صحی و رسانه یک جامعه دینی در چند هفته، آزادی دین و باور را تنها برای یک گروه محدود نمی‌کند؛ این الگو نشان می‌دهد که هر باوری بیرون از تعریف رسمی طالبان زیر فشار است.
دیده‌بان مسیحیان افغانستان این موضوع را پیگیری می‌کند.
منابع: یوناما — گزارش وضعیت حقوق بشر، ۱۰ سرطان تا ۸ میزان ۱۴۰۵؛ کابل‌ناو؛ کابل تایمز؛ خبرگزاری دید؛ کمیته حفاظت از خبرنگاران؛ افغانستان اینترنشنال؛ آمو
عکس: کابل‌ناو
