زنان | رسانه رخشانه از ولایت بلخ افغانستان گزارش داده است که بیوه‌زنان برای نگه داشتن میراث و فرزندان خود زیر فشار ازدواج اجباری با برادر شوهر قرار می‌گیرند

دیده‌بان | ۱ عقرب ۱۴۰۵ — رسانه رخشانه روز جمعه (۱ عقرب) در گزارشی از ولایت بلخ نوشته است که بیوه‌زنان زیر فشار «ایورخواهی»، یعنی ازدواج اجباری با برادر شوهر، میراث یا فرزندان خود را از دست می‌دهند.

به نوشته رخشانه، یک زن ۳۴ ساله که شوهرش در سال ۲۰۱۹ درگذشت، ازدواج با برادر شوهرش را نپذیرفت. او می‌گوید به همین دلیل سهم میراث خود را که حدود ۴۰۰ هزار افغانی تخمین می‌زند، از دست داده است.

این زن سه فرزند دارد و اکنون با پختن نان برای مردم محل روزانه تا ۲۰۰ افغانی درآمد دارد. رخشانه نوشته است که خانواده شوهرش تهدید کرده‌اند در صورت شکایت، فرزندانش را از او می‌گیرند؛ او از همین ترس حق خود را به‌طور رسمی پیگیری نکرده است.

زن ۲۸ ساله دیگری از بلخ به رخشانه گفته است که پس از مرگ شوهرش در یک حادثه ترافیکی، خانواده شوهر او را میان رها کردن فرزندان و میراث یا ازدواج با برادر شوهر مخیر کردند. او حدود دو سال پیش با برادر شوهرش که ۲۵ سال از او بزرگ‌تر است ازدواج کرد و این ازدواج را همراه با خشونت توصیف کرده است.

یک فعال حقوق زن به رخشانه گفته است: «پس از بازگشت طالبان و منع تحصیل و کار زنان، این رسم‌ها دوباره بیشتر شده‌اند.» به گفته او، زنان «به خاطر این‌که اولادهای‌شان گرسنه نمانند» به چنین ازدواج‌هایی تن می‌دهند. رخشانه هویت این زنان را برای امنیت‌شان پنهان نگه داشته است.

در گزارش رخشانه واکنشی از حکومت سرپرست طالبان نیامده است.

پیشینه: رخشانه با استناد به گزارش سال ۲۰۱۰ یوناما و دفتر حقوق بشر سازمان ملل درباره رسم‌های زیان‌بار، ایورخواهی را ابزاری برای محروم کردن زن از میراث خوانده است. به نوشته این رسانه، زن ۳۴ ساله پیش‌تر در آرایشگاه کار می‌کرد که با ممنوعیت آرایشگاه‌های زنانه از سوی طالبان در سال ۲۰۲۳ بسته شد. پیش از این، گزارش یونسکو و یونیسف نشان داد که شمار استادان زن پوهنتون‌های افغانستان به کمی بیش از ۱۰۰ تن رسیده است.

چرا مهم است: ازدواج اجباری حق زن در انتخاب همسر و داشتن میراث را از او می‌گیرد. به گفته فعال حقوق زن در گزارش رخشانه، منع کار و تحصیل زنان از سوی طالبان وابستگی مالی زنان را بیشتر کرده و راه چنین ازدواج‌هایی را باز کرده است.

دیده‌بان مسیحیان افغانستان این موضوع را پیگیری می‌کند.

منبع: رسانه رخشانه — «ایورخواهی»؛ رسمی که همچنان از زنان قربانی می‌گیرد

عکس: نمایی از شهر مزارشریف، مارکو بلیان / Unsplash (تزئینی)