ښځې | د یونسکو او یونیسف ګډ راپور وايي، د افغانستان د پوهنتونونو د ښځینه استادانو شمېر له ۲۰۱۹ کال د شاوخوا ۲۶۰۰ تنو څخه په ۲۰۲۵ کې له ۱۰۰ لږ زیات ته راټیټ شوی

دیده‌بان | ۱ لړم ۱۴۰۵ — د ملګرو ملتونو د ښوونې، ساینس او کلتور سازمان (یونسکو) او د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق (یونیسف) وايي، د افغانستان د پوهنتونونو د ښځینه استادانو شمېر له ۲۰۱۹ کال د شاوخوا ۲۶۰۰ تنو څخه په ۲۰۲۵ کې له ۱۰۰ لږ زیات ته راټیټ شوی دی.

دا شمېرې د «په ۲۰۲۶ کال کې په افغانستان کې د زده کړو وضعیت» په نوم ګډ راپور کې راغلې، چې یونسکو د ۲۰۲۶ کال په اکتوبر کې خپور کړی. د راپور له مخې، د نجونو محصلانو شمېر چې په ۲۰۱۹ کې شاوخوا ۱۱۹ زره و، له ۲۰۲۴ راهیسې صفر ته رسېدلی.

راپور وايي، له هغه وخته چې طالبان بیا واک ته رسېدلي، له ۲.۶ میلیونو ډېرې نجونې له منځنیو زده کړو بې‌برخې شوې دي. د رخشانه په وینا، یونسکو او یونیسف اټکل کوي چې هر تعلیمي کال شاوخوا ۳۹۷ زره نورې نجونې له زده کړو پاتې کېږي.

یونسکو او یونیسف دا هم وايي چې طالبانو په ۲۰۲۵ کال کې دولتي او خصوصي پوهنتونونو ته امر وکړ چې ۶۷۹ کتابونه او درسي مواد لرې کړي او د ۱۸ رشتو تدریس ودروي. د رخشانه په وینا، بشري حقونه، ډیموکراسي او جندر په دغو رشتو کې شامل دي.

د راپور له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې د دیني مدرسو د زده کوونکو شمېر شاوخوا ۲.۴۶ میلیونو ته رسېدلی، چې شاوخوا ۷۱۶ زره یې نجونې دي. رخشانه د راپور په حواله لیکلي، که پوهنتونونه پر ښځو تړلي پاتې شي، تر ۲۰۶۶ کال پورې به اقتصادي زیان شاوخوا ۹.۶ میلیارده ډالرو ته ورسېږي.

طالبانو تر اوسه پر دې راپور غبرګون نه دی ښودلی.

شالید: طالبانو د ۱۴۰۰ کال په زمري (۲۰۲۱ اګست) کې د بیا واک ته رسېدو وروسته له شپږم ټولګي پورته د نجونو ښوونځي وتړل او د ۱۴۰۱ کال په لیندۍ (۲۰۲۲ ډسمبر) کې یې ښځو ته پوهنتون هم منع کړ. د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) مخکې خبرداری ورکړی و چې دا محدودیتونه کېدای شي د ۲۰ زرو ښځینه ښوونکو کمښت رامنځته کړي.

ولې مهم دی: د یونسکو او یونیسف د راپور له مخې، له ۲۰۲۴ راهیسې هېڅ ښځه د افغانستان په پوهنتونونو کې زده کړه نه کوي او ښځینه استادانې له شاوخوا ۲۶۰۰ څخه له ۱۰۰ لږ زیاتو ته رسېدلې دي.

د افغانستان د مسیحیانو دیده‌بان دا موضوع تعقیبوي.

سرچینې: یونسکو — په افغانستان کې د زده کړو د وضعیت راپور ۲۰۲۶؛ رخشانه رسنۍ — ملګري ملتونه: هر کال شاوخوا ۳۹۷ زره نجونې له زده کړو پاتې کېږي؛ امو — د نارینه محصلانو په شمېر کې درېیمه برخه کمښت

انځور: رخشانه رسنۍ