۵۳ سلنه د ابتدايي عمر افغان ماشومان له رسمي زدهکړې بهر دي
یونسکو او یونیسف وايي د افغانستان د ابتدايي ښوونځي د عمر ۵۳ سلنه ماشومان له رسمي زدهکړې بهر دي او له ۲.۶ میلیونو ډېرې نجونې له منځنیو زدهکړو بېبرخې دي
بشري حقونه | یونسکو او یونیسف وايي د افغانستان د ابتدايي ښوونځي د عمر ۵۳ سلنه ماشومان له رسمي زدهکړې بهر دي او له ۲.۶ میلیونو ډېرې نجونې له منځنیو زدهکړو بېبرخې دي
دیدهبان | ۱۳ لړم ۱۴۰۵ — د ملګرو ملتونو د ښوونې، روزنې، علم او کلتور سازمان (یونسکو) او د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو صندوق (یونیسف) د چهارشنبې په ورځ په یوه ګډ راپور کې ویلي چې په افغانستان کې د ابتدايي ښوونځي د عمر ۵۳ سلنه ماشومان له رسمي زدهکړې بهر دي.
د دغو دوو بنسټونو په وینا، له ۲۰۲۱ کال راهیسې له ۲.۶ میلیونو ډېرې نجونې له منځنیو زدهکړو بېبرخې شوې دي. په راپور کې راغلي چې د درې او څلور کلنو ماشومانو له هر سلو څخه له یوه کم د ښوونځي مخکې زدهکړو ته لاسرسی لري.
په «د افغانستان د زدهکړو د وضعیت راپور ۲۰۲۶» کې د نجونو او ښځو پر زدهکړو دوامداره بندیزونه، کمه پانګونه، د نفوس زیاتوالی، پرلهپسې بحرانونه او د افغانانو پراخ راستنېدل د دې وضعیت لاملونه بلل شوي دي. د دغو بنسټونو په وینا، د ښوونځي د عمر د ماشومانو شمېر په ۲۰۱۹ کال کې له شاوخوا ۱۰.۴ میلیونو په ۲۰۲۴ کال کې ۱۱.۵ میلیونو ته رسېدلی.
د راپور له مخې، د ۲۰۲۶ کال په اکتوبر (له ۹ تلې تر ۹ لړم ۱۴۰۵) کې شاوخوا ۵۳۰۰ ټولنیز ټولګي فعال وو چې نږدې ۱۶۲ زره زدهکوونکي یې درلودل او ۶۴ سلنه یې نجونې وې.
یونسکو او یونیسف وايي په ټولو ۳۴ ولایتونو کې د ۵۵ زرو ډېرو زدهکوونکو په یوه ملي ارزونه کې د څلورم ټولګي له نیمایي کم زدهکوونکي په ژبه کې د درېیم ټولګي لږ تر لږه کچې ته رسېدلي دي. په ریاضي کې یوازې هر څلورم زدهکوونکی دې کچې ته رسېدلی.
د دغو بنسټونو په وینا، په ۲۰۲۶ کال کې په پوهنتونونو کې د محصلانو شمېر شاوخوا ۲۰۸ زره و، چې په ۲۰۲۰ کال کې له شاوخوا ۴۳۰ زرو ډېر کم دی. یونسکو او یونیسف غوښتي چې نجونو او ښځو ته د زدهکړې حق په بشپړه توګه بېرته ورکړل شي او په ښوونکو کې دوامداره پانګونه وشي.
په خپرو شویو راپورونو کې د طالبانو د سرپرست حکومت غبرګون نه دی راغلی.
شالید: د افغانستان د شنونکو شبکې (AAN) مخکې راپور ورکړی و چې د نجونو د زدهکړې له بندیز وروسته په افغانستان کې د تنکیو میندو شمېر زیات شوی؛ د دیدهبان راپور ولولئ.
ولې مهم دی: د یونسکو او یونیسف په وینا، افغانستان د نړۍ یوازینی هېواد دی چې نجونو او ښځو ته یې منځنۍ او لوړې زدهکړې په رسمي ډول منع کړې دي. دا بنسټونه زدهکړه یو «بشري حق» بولي چې له ۲.۶ میلیونو ډېرې نجونې ترې بېبرخې شوې دي.
د افغانستان د مسیحیانو دیدهبان دا موضوع تعقیبوي.
سرچینې: یونسکو — په افغانستان کې د ابتدايي ښوونځي د عمر له نیمایي ډېر ماشومان له رسمي زدهکړې بهر دي؛ یونیسف افغانستان — د یونسکو او یونیسف ګډه خبرپاڼه
انځور: یونسکو
